Terra incognita

Terra incognita. Grafika: DWV

Terra incognita

.

Rondom elke mens

is daar die onbekende terrein

wat jou liggaam moet verken.

.

Jou kop

dra jy

ruimtes in wat nog nooit

beset was 

deur jou nie.

Jou hande ploeg deur

vreemde lug, stuit teen

onaangetaste dinge;

jou vingers vou

om mites van voorwerpe

en jy hou

legendes van vastighede vas, nou

oënskynlik roerloos,

maar wat gebeur

as y dit los?

.

Hierdie terrein moet jy verken,

teen wil en dank,

jy kan nie anders nie,

jy lewe in die onbekende.

Wat word geplant?

Basilie. Foto: DWV

Wat word geplant?

.

Gister het die basilie-saailing

nog net die eerste twee

blaartjies gehad.

Vanoggend kan ek

die begin sien

van die twee groep.

.

Hierdie plant sal groei

in die storting

van sonenergie

in die streling van reën

uit die stadige melodie

van die donker grond.

.

Groei en bloei

en saad vorm.

.

Dan oorgee 

aan die aarde

sodat die saad weer kan begin.

.

Ek sorg vir my basilie,

ek sorg vir myself –

gee myself sonlig,

water en brood.

Nou berei ek voor

wat van my

word geplant.

Landskap – Octavio Paz

Son in die afgrond. Grafika: DWV

Paisaje

Octavio Paz

.

Peña y precipicio,

más tiempo que piedra,

materia sin tiempo.

.

Landskap

.

Krans en afgrond,

meer tyd as afgrond,

Tydlose materie.

.

Deur hierdie littekens

val dit roerloos,

die ewigdurende maagdelike water.

.

Hier rus ontsaglikheid

klip op klip,

rotse in die lug.

.

Die wêreld ontvou

soos dit is, roerloos

die son in die afgrond.

.

Skaal van duiseling:

die rotse wat niks meer

weeg as ons skaduwees nie.

Sekerheid. Grafika: DWV

Certeza

.

Octavio Paz

.

Si es real la luz blanca

de esta lámpara, real

.

Sekerheid

.

Dit is werklik die wit lig

van hierdie lamp, werklik

die hand wat dit skryf, is hulle

werklik, die oë wat kyk na wat ek skryf?

.

Van een woord na die ander

wat ek sê, verdwyn.

Ek weet dat ek lewe

tussen twee hakies.

Uit Spaans vertaal deur De Waal Venter

Oop hande

Singende priesters. Grafika: DWV

Oop hande

.

Tussen die palms

van my hande

hou ek iets.

Ek het dit uit die lug gevang

met uitgestrekte arms.

.

Nou tussen my palms

hou ek die lied

wat die priesters sing

in Athene in die tyd van Sokrates.

.

Die lied is bedoel

om die gode te oortuig

dat hulle die mense van Athene

moet help met vyande, siektes,

verveling en ontroue minnaars.

.

Dit is verbasend

dat ek die lied

so kan vasvang

uit die niet.

.

Maar dan weer

begin ek verstaan

dat die lied nooit opgehou het nie en vandag aaneen gesing word.

.

Dit wriemel tussen my hande,

’n kat wat te lank gestreel word.

.

Ek maak my hande oop,

bid nie meer nie, 

want ek ontvang.

Sekonde no. 353 986 071

Sterretjie – Sterna paradise

Sekonde no. 353 986 071

.

Gister het ek

’n besonderse sekonde raakgeloop.

.

Daar was ’n skulp in

wat voorheen die huis was

van ’n wese

met ’n indrukwekkende wetenskaplike naam.

.

Dit kan wees

dat die dier

’n ryk gedagtewêreld gehad het

wat hy nie aangeteken het nie

weens die feit

dat hy nie destyds

die gerief gehad het 

van pen en papier nie.

.

In dieselfde sekonde

was daar ook ’n blom

aan ’n plant,

waarskynlik van ’n fynbos-soort,

met ’n indrukwekkende wetenskaplike naam

wat ek nie kan opspoor nie,

maar wat desnieteenstaande vasgelê is

in die onsigbare strukture

van plantkundige taksonomie.

.

Daar was ook nog plek

in die sekonde

vir ’n kort sinnetjie

uit die mond van ’n sterretjie

wat oor my kop geflits het.

Die sterretjie, of seeswael, het die indrukwekkende wetenskaplike naam

van Sterna paradisaea.

.

Ek dink daar was nog meer

in daardie sekonde

maar ek is toe al

so ver weggesleur

deur ander ongeduldige sekondes in die ry,

dat ek niks verder meer kon eien nie.

.

Ek kon nie stilstaan

by enige van daardie ander sekondes nie,

daar was soveel druk van agter.

Dit is effens onrusbarend,

nou dat dit vir my lyk

of ek die meeste van my lewe

nie beleef nie.

Uitkoms

Die walvis wat hy as. Grafika: DWV

Uitkoms

.

Vroeg in die oggend

begin mense stap uit die lae branders

van die nag se slaap.

.

Agter hulle

die eindelose, onbewuste see.

.

Iemand gaan staan stil

en dink

aan die walvis wat hy was

en wat hy gesê het

aan die swemmende priesters 

om hom in hulle wit gewade.

Hy wil onthou

wat hy gesê het,

maar die spore daarvan

vervaag vinnig in die sand.

.

Hy stap weer aan

vorentoe op die droë strand

van die helder, warm oggend.

.

Net dit onthou hy:

Elkeen van julle skep ’n wêreld.

Ontmoeting. Grafika: DWV

Ontmoeting

.

Vat die lepel

en doop dit in die lewe.

Lig op

en kyk wat jy het.

.

Jou agterkleinkinders,

nog nie gebore nie,

kyk op na jou.

Jy herken jouself vaagweg

in hulle.

.

Maar hulle is baie ander mense

as jy.

Watter taal praat hulle?

Jy herken net party

van die woorde wat hulle sê.

.

Maar jy is nietemin

een van hulle voorouers

en jy het ’n bietjie reg

om hulle te vertel wat jy dink.

.

Moenie ander lewe

seermaak nie, kinders,

as julle dit kan verhoed nie.

.

Julle beweeg

deur julle lewens

in ’n oneindig groot

oop sirkel

en op ’n plek

op ’n sekere tyd

sal julle my ontmoet

van aangesig tot aangesig.

Berge krul

Berge krul

.

Berge krul

en kraak in die voue.

Hulle afgespoelde grond

stoot op

in trek terug in miljarde jaargetye.

.

Plante flikker groen, kleure in breuksekondes.

Tekens van diere

plek-plek, vinnige krieweling,

eintlik te min

om raak te sien.

.

Nou is die mens hier

wat leef in sy

oënskynlik lang, oneindige oomblikke.

.

Daar staan die berg

hoog bokant die huise.

Groot klippe teen die hange

gereed om te rol.

Maar nie in hierdie oomblik nie.

.

In hierdie oomblik

vaar die mense

stadig deur hulle tyd;

die verlede se vaarwater

al hoe wyer agter hulle.

Octavio Paz – Orakel

Orakel. Grafika: DWV

Oráculo

Los labios fríos la noche

dicen una palabra

columna de pena

.

Orakel

.

Die koue lippe van die nag

sê ’n woord

kolom van smart

klip maar geen woord nie

skadu maar geen klip nie

newelagtige gedagte

egte water deur my newel-lippe

woord van waarheid

rede agter my foute

as dit net die dood is waarom ek lewe

as dit net eensaamheid is waarvan ek praat

dit is ’n herinnering en ek onthou niks

ek weet nie wat dit sê nie en ek vertrou my daaraan toe

hoe om te weet ek leef

hoe om ons wete te vergeet

Tyd maak sy oë half oop

sien ons en laat homself sien